ไขข้อสงสัยอันตราย หากหยุดออกกำลังกายกระทันหัน

เปิดสาเหตุอันตราย จากการหยุดออกกำลังกายกระทันหัน หลังมีคนไม่พอใจนักวิ่งไม่ยอมหยุดเคารพธงชาติ ระหว่างออกกำลังกายอยู่กลางสวนสาธารณะ

หลังเกิดเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง ภายหลังมีสมาชิกพันทิปท่านหนึ่งได้โพสต์ข้อความไม่พอใจคนที่วิ่งออกกำลังอยู่ในสวนสาธารณะ แต่ไม่ยอมหยุดระหว่างเพลงชาติดังขึ้น จนทำให้เจ้าของกระทู้ต้องชี้นิ้วสั่ง ก่อนที่จะมีคนเข้าไปแสดงความเห็นไม่เห็นด้วยกับเจ้าของกระทู้ เพราะขณะออกกำลังกายจะหยุดทันทีไม่ได้ เนื่องจากเป็นอันตรายและอาจส่งผลทำให้เสียชีวิตได้นั้น

วิ่ง
ขอบคุณภาพจาก bangkhunthianjoggingclub.com

ล่าสุด ผู้ใช้เฟซบุ๊ก @1412 Cardiology ได้โพสต์ข้อความอธิบายเพิ่มเติมถึงอันตรายของการหยุดกระทันหันระหว่างออกกำลังกาย โดยระบุว่า ขออนุญาตตอบคำถามจากกระทู้แนะนำใน pantip เป็นคำถามที่เชื่อว่าหลายคนสงสัยกันมานานแล้ว แม้แต่หมอหลายคนเองก็อยากรู้เรื่องนี้ จะไม่พูดถึงว่า การกระทำของ จขกท.ถูกหรือผิดนะครับ ผมขอตอบเฉพาะคำถามวิชาการแพทย์ที่มีการถกเถียงกันในกระทู้ เชื่อว่าน่าจะมีประโยชน์และหลายคนอยากรู้มากๆ

อย่างที่ทราบกันว่าบ้านเราจะมีการเปิดเพลงชาติในเวลาแปดโมงเช้าและหกโมงเย็นในสวนสาธารณะทั้งกรุงเทพและต่างจังหวัด

“คนที่วิ่งมาเร็วๆ และต้องหยุดยืนเคารพธงชาติทันทีทันใดจะเป็นอันตรายหรือไม่?”

คำตอบคือ เป็นอันตรายได้ครับ ถ้าวิ่งมาเร็วๆ แล้วหยุดวิ่งยืนอยู่กับที่ทันที แม้จะเป็นเวลาเพียงแค่ 45 วินาทีของเพลงชาติก็ตาม ถามว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร? เรามาดูกลไกทั้งสามรูปแบบกันครับ

1. ในคนปกติที่แข็งแรงดี ไม่มีโรคประจำตัวอะไร อาจมีอาการเป็นลมหน้ามืดหรือถึงขั้นหมดสติไปเลยได้ หลังจากหยุดยืนเคารพธงชาติอย่างกะทันหัน โดยไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นทุกครั้ง แต่ก็มีโอกาสเป็นได้เช่นกัน โดยเฉพาะถ้าชีพจรเต้นเร็วมาก หรือ ออกกำลังในระดับสูง (heart rate zone 4 – 5) ร่วมกับร่างกายในขณะนั้นค่อนข้างแห้งจากสาเหตุอะไรก็แล้วแต่ เช่น ดื่มน้ำน้อย เสียเหงื่อมาก วิ่งระยะไกลมาได้ซักระยะหนึ่งก่อนเพลงชาติขึ้น หรือเมื่อคืนอดนอนเป็นต้น

การที่หัวใจเราเต้นแรงและเร็วในขณะที่เลือดในห้องหัวใจค่อนข้างน้อย มีโอกาสกระตุ้นรีเฟลกซ์ชนิดหนึ่งในร่างกายขึ้นมาได้ ซึ่งรีเฟลกซ์ชนิดนี้มีผลทำให้ชีพจรเต้นช้าลงและความดันโลหิตต่ำ แต่ตอนที่วิ่งอยู่รีเฟลกซ์ที่ว่านี้ถูกกลบด้วยการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติที่กระตุ้นอวัยวะต่างๆ ในร่างกายขณะวิ่ง

เจ้ากรรม เมื่อหยุดวิ่งกะทันหัน โดยไม่มีการวอร์มร่างกายลงก่อน เหมือนคุณขับรถมาเร็วๆ แล้วกระทืบเบรกทันที จะเกิดการถอนตัวของระบบประสาทอัตโนมัติดังกล่าว รีเฟลกซ์ที่เคยถูกกลบเอาไว้ก็จะแสดงผลเด่นชัดขึ้น ทำให้หัวใจเต้นช้าลง ความดันโลหิตต่ำฉับพลัน หน้ามืด สามารถที่จะล้มลงไปหมดสติได้ แต่เราพบภาวะนี้ได้ไม่บ่อยนัก

2. ในคนปกติที่แข็งแรงดี ไม่มีโรคประจำตัวอะไร แต่มีภาวะการตอบสนองของหลอดเลือดที่ผิดปกติซ่อนเร้นอยู่ คนกลุ่มนี้อาจจะออกกำลังได้เหมือนปกติไม่มีอาการอะไรเลย แต่ถ้าเมื่อไหร่ เครียด อดนอน ไม่สบาย หรือ กินน้ำน้อย อาจกระตุ้นให้แสดงอาการออกมา เราพบได้อยู่เรื่อยๆ นะครับ แม้แต่แพทย์พยาบาลของเราเองก็ตาม เมื่อหยุดวิ่งกะทันหัน หลอดเลือดส่วนปลายจะขยายตัวทั่วทั้งร่างกาย ส่งผลให้ความดันโลหิตต่ำลงฉับพลัน เลือดไปเลี้ยงสมองลดลง เกิดอาการวูบ แต่มักจะไม่ถึงกับหมดสติ

3. ในคนที่มีโรคลิ้นหัวใจเอออร์ติก หรือลิ้นหัวใจไมตรัลตีบรุนแรง เป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนาอุดกั้นทางออกของเลือดจากหัวใจ หรือ มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดปอด หัวใจของคนไข้กลุ่มนี้จะสามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างจำกัด ทำให้พวกเค้ามักจะมีอาการหน้ามืดหรือหมดสติได้ขณะออกแรงหรือกำลังวิ่งอยู่

จะไม่ได้มามีอาการหลังจากหยุดวิ่งเพื่อเคารพธงชาติ อย่างไรก็ตาม มีคนไข้บางกลุ่มโดยเฉพาะถ้าอายุยังไม่มากนัก ร่างกายอาจชดเชยเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญผ่านทางระบบประสาทอัตโนมัติตอนที่กำลังออกแรง พอหยุดวิ่งกะทันหัน กลไกชดเชยอันนี้หายไป คนไข้อาจจะหน้ามืดได้หลังหยุดวิ่งทันที และ มักจะเป็นรุนแรงถึงขั้นหมดสติไปเลย

► การรักษา ให้ตั้งสติ ประคองเพื่อนนอนราบยกขาสูง ซักพักจะดีขึ้นได้เอง โดยเฉพาะข้อ 1 และ 2 แต่ถ้ายังไม่รู้สึกตัวหรือเป็นผู้ป่วยในข้อ 3 ให้โทรสายด่วน 1669 เรียกรถพยาบาล หรือ ตะโกนขอความช่วยเหลือทันที

► แนะนำให้หลีกเลี่ยงการวิ่งคาบเกี่ยวกับเวลาเปิดเพลงชาติในสวนสาธารณะ โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคในข้อ 3 ถ้าหากเลี่ยงไม่ได้จริงๆ ให้ผ่อนการออกกำลังลงก่อนถึงเวลาเคารพธงชาติซัก 5 – 10 นาที โดยใช้วิธีตั้งนาฬิกาข้อมือเตือน

ฝากแชร์ให้เพื่อนๆ อ่านกันนะครับ หรือ ถ้าใครมี log in เอาไปโพสท์ตอบใน pantip ด้วยก็ได้ ขอบคุณครับ

1412

ติดตามข่าวสารอื่น ๆ ที่น่าสนใจได้ที่นี่ news.mthai.com

MThai News

ข่าวที่เกี่ยวข้อง