ข่าวสดวันนี้ คนจีน อพยพ

ทำไมชาวจีนถึงแห่อพยพออกนอกประเทศ ทั้งที่บ้านเกิดมีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก

Home / รายงานพิเศษ / ทำไมชาวจีนถึงแห่อพยพออกนอกประเทศ ทั้งที่บ้านเกิดมีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก

ประเด็นน่าสนใจ

  • จีนถือได้ว่า เป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดเป็นลำดับ 2 ของโลกตามจีดีพีราคาตลาด
  • แม้ว่าเศรษฐกิจจีนจะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่กลับมีอัตราผู้อพยพจากจีนไปยังต่างประเทศมากมาย
  • ปัญหาสำคัญที่ทำให้มีผู้ย้ายถิ่นจากจีนจำนวนมาก คือ ความเหลื่อมล้ำทางสังคม

เพราะเหตุใด ประชาชนที่อาศัยอยู่ในประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลกอย่างจีน จึงต้องเดินทางอพยพออกนอกประเทศมายังสหราชอาณาจักร พวกเขามาด้วยความเต็มใจหรือถูกข่มขู่ให้มากันแน่ ?

  • ย้อนดูสถิติการอพยพออกจากจีน

เมื่อย้อนดูสถิติการอพยพ โยกย้ายถิ่นออกนอกประเทศของชาวจีนจากรายงานนโยบายการโยกย้ายถิ่นฐาน (MPI) มีการเปิดเผยสถิติจำนวนผู้อพยพระหว่างประเทศทั่วโลก จากจำนวนนี้มีผู้อพยพกว่า 258 ล้านราย เป็นพลเมืองจีนจำนวน 10 ล้านราย ซึ่งจากสถิติพบว่า จีนเป็นประเทศต้นกำเนินที่มีผู้อพยพออกนอกประเทศมากที่สุดเป็นอันดับที่ 4 ของโลก

ทั้งนี้จากรายงานระบุด้วยว่า มีชาวจีนที่อพยพออกจากจีนและย้ายถิ่นฐานไปอาศัยอยู่ในประเทศแถบตะวันตกเป็นจำนวนมาก อาทิ ในสหรัฐอเมริกา ที่มีชาวจีนเกือบ 2.5 ล้านคนอพยพไปอาศัยอยู่ และมีชาวจีน 712,000 คนอพยพไปอาศัยอยู่ในแคนาดา นอกจากนี้อีกกว่า 473,000 คนอพยพไปอาศัยอยู่ในในออสเตรเลีย

ภาพประกอบข่าว

ทั้งนี้ย้อนกลับไปในปี 2561 สหราชอาณาจักร มีการออกวีซ่าให้แก่ชาวจีนมากถึง 730,000 คน คิดเป็น 25 เปอร์เซ็นต์ จากจำนวนชาวจีนที่อาศัยอยู่ใน สหราชอาณาจักรทั้งหมด 2.9 ล้านคน ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็น 11% จากเมื่อปีก่อนหน้า

นอกจากนี้ในสหราชอาณาจักร มีการออกวีซ่าประเภท Tier 4 ให้กับนักเรียนชาวจีนจำนวนมาก ที่เดินทางไปศึกษาต่อในประเทศ ซึ่งจากสถิติพบว่า สหราชอาณาจักรมีการออกวีซ่าประเภทนี้ให้กับนักเรียนชาวจีนเกือบ 100,000 ราย เพิ่มขึ้น 13% จากปีที่แล้วและคิดเป็นประมาณ 40% จากยอดรวมทั่วโลก

  • การลักลอบเข้าประเทศอย่างผิดกฎหมาย

จากสถิติการลักลอบเข้าสหรัฐฯ อย่างผิดกฎหมาย โดยในปี 2561 มีชาวจีนถูกตำรวจตระเวนชายแดนของสหรัฐอเมริกาจับกุม เนื่องจากลักลอบเข้าประเทศอย่างผิดกฎหมายจำนวน 1,077 คน  ส่วนสถิติในปี 2559 มีชาวจีนที่ลักลอบเข้าสหรัฐฯ จำนวนกว่า 2,439 คน

อย่างไรก็ตาม มีชาวจีนอาศัยอยู่ในต่างประเทศมากมายแม้ว่า จีนจะมีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา แต่จากข้อมูลของ MPI ระบุว่าการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศจีนเป็นไปอย่างรวดเร็ว จึงทำให้มีการตั้งข้อสงสัยอย่างกว้างขวางว่า เพราะเหตุใด ประชาชนในประเทศที่มีเศรษฐกิจที่ใหญ่เช่นนี้ ถึงไม่อยากอาศัยอยู่ในประเทศตัวเอง ?

  • ทำไมต้องอพยพออกจากจีน ?

ซีเอ็นเอ็น เผยแพร่ข้อสันนิษฐานว่า แรงงานข้ามชาติที่อพยพออกจากจีนนั้น อาจจะเป็นคนที่ยากจน และด้อยโอกาสมากที่สุดในสังคม การเดินทางไปยังต่างถิ่น ก็เพื่อแสวงหาโอกาสที่ดีขึ้นจากการจ้างงานในต่างประเทศที่ไม่ต้องการคนที่มีทักษะชั้นสูงใด ๆ แต่ก็มีจำนวนไม่น้อยที่ผู้มีทักษะสูง เลือกเดินทางอพยพมาจากจีนเช่นกัน

ทั้งนี้ผู้อำนวยการฝ่ายโครงการระหว่างประเทศของ MPI เปิดเผยกับ ซีเอ็นเอ็นว่า โดยทั่วไปแล้วแรงงานข้ามชาติที่เดินทางไปยุโรปหรือสหรัฐอเมริกาอาจไม่ใช่ “คนที่ยากจนที่สุด” ในสังคม โดยมีการให้ความเห็นว่า แรงงานข้ามชาติไม่ว่าจะอพยพอย่างถูกกฎหมายหรือผิดกฎหมาย ต่างก็ต้องการการเข้าถึงทรัพยากรที่เพิ่มมากขึ้นด้วยกันทั้งนั้น

ภาพประกอบข่าว

ยกตัวอย่างเหตุผลที่คนจีนแห่อพยพออกนอกประเทศ ?

  1. คนในสังคมมีปัญหาด้านคุณธรรม
  2. ผู้ย้ายถิ่นฐาน ต้องการย้ายออกไปอยู่ในประเทศที่มีระบบกฎหมายคุ้มครองทรัพย์สินส่วนบุคคลที่สมบูรณ์กว่าในจีน เพื่อความปลอดภัยในทรัพย์สินของตน เศรษฐีจีนจำนวนมากวิตกกังวลเกี่ยวกับการใช้วิธีที่ผิดกฏหมายของรัฐในการตรวจสอบทรัพย์สินของตนแบบ“คิดบัญชีย้อนหลัง”
  3. การแข่งขันธุรกิจไม่ได้มาตรฐาน ไม่เสมอภาค ส่งผลต่อวิสาหกิจขนาดกลางและเล็ก ทำให้การดำเนินธุรกิจเป็นไปด้วยความยากลำบาก
  4. ชาวจีนบางคนเชื่อว่า ระบบการศึกษาในจีนล้าหลังกว่าประเทศในแถบตะวันตกที่พัฒนาแล้ว รวมถึงกระบวนการเข้าเรียนต่อในมหาวิทยาลัยในจีนเองก็มีความยากลำบากต้องแข่นขันสูง
  5. เศรษฐกิจเติบโตแบบก้าวกระโดดภายในเวลาเพียง 3 ทศวรรษ ทำให้ระบบของสังคมยังไม่มีความสมบูรณ์มากพอทำให้ระบบกฎหมายเกิดช่องโหว่

 

  • ไม่ใช่แค่คนจนที่ต้องการอพยพออกจากจีน ?

การจะย้ายถิ่นจากจีนไปอาศัยในต่างประเทศนั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ประชาชนที่เข้าไม่ถึงโอกาสที่ดี  แต่ยังมีพลเมืองชาวจีนที่มีความรู้ความสามารถบางคนก็ต้องการจะมีชีวิตที่แตกต่างไปจากเดิม ผู้ที่มีทักษะสูงในแวดวงวิชาการ อาทิ ในสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ที่ความสามารถก็อาจพาตัวเองไปอาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกาหรือประเทศอื่น ๆ ที่มีโอกาสสร้างรายได้ที่สูงมากกว่าอยู่ในจีน

ทว่ากลุ่มชนชั้นกลางของสังคมที่มีประสบการณ์ ความรู้ความสามารถ และกลุ่มชนชั้นสูงผู้ร่ำรวย หรือในกลุ่มเศรษฐีใหม่เลือกที่จะอพยพออกจากจีนมากขึ้น โดยกลุ่มคนเหล่านี้ ใช้วิธี “การลงทุนเพื่อการอพยพ” ซึ่งมีความแตกต่างจากการอพยพในยุคก่อนที่ผู้อพยพต้องการหนีความยากจน แร้นแค้น

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน ปรากฎว่ามีผู้อพยพชาวจีนในกลุ่มคนระดับมันสมองและเศรษฐี โดยมีกลุ่มผู้มีทรัพย์สินสุทธิเฉลี่ยต่อคนที่มีความสามารถลงทุนในสินทรัพย์เกิน 10 ล้านหยวน ได้อพยพไปอยู่ต่างแดน โดยใช้วิธีการนำทรัพย์สินของตนเอง ไปลงทุนในต่างประเทศเพื่อให้ได้มาซึ่งสัญชาติของประเทศนั้น ๆ

นอกจากนี้ด้าน Christian Dustmann นักเศรษฐศาสตร์จากศูนย์วิจัยและวิเคราะห์การย้ายถิ่นของลอนดอน (CReAM) กล่าวกับ ‘ซีเอ็นเอ็น’ ด้วยว่านักศึกษาชาวจีนจำนวนมากในสหราชอาณาจักรที่มาจากครอบครัวที่ร่ำรวย “พวกเขายินดีจ่ายค่าธรรมเนียมสูงและอาศัยอยู่ในเมืองที่มีราคาแพงอย่างลอนดอน”

  • เศรษฐกิจที่เฟื่องฟูในจีน นำไปสู่ความเหลื่อมล้ำทางสังคม

แม้ว่าปัจจุบัน การปฏิรูประบบบำนาญในประเทศจีน จะช่วยให้ประชาชนจีนหลุดพ้นจากความยากจนไปได้บ้าง และจีนยังพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจให้ดีขึ้นแต่ประชาชนจีนบางกลุ่มอาจจะยังไม่เข้าถึงชีวิตที่ดีเท่าที่ควรจะเป็น ซึ่งปัญหาใหญ่อย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในประเทศใหญ่อย่างจีนคือความเหลื่อมล้ำทางสังคม เพราะโอกาสที่กระจายไปไม่ทั่วถึงคนในทุกระดับ

ภาพประกอบข่าว
  • การค้ามนุษย์และการลักลอบเดินทางเข้าประเทศอย่างผิดกฎหมาย

จากข้อมูลของสถาบันนโยบายการโยกย้ายถิ่นฐานประชาชนชาวจีนชี้ว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ชาวจีนอพยพออกนอกประเทศด้วยเหตุผลหลายประการ สาเหตุหนึ่งที่ผู้คนในจีน เลือกไปมากว่าที่จะอยู่ เพราะขณะที่อาศัยอยู่ พวกเขาต้องอดทนอดกลั้นกับปัญหาเรื่องความไม่เท่าเทียม ซึ่งประเด็นนี้เอง เป็นช่องว่าง ทำให้ขบวนการการค้ามนุษย์เข้ามามีบทบาทกับเรื่องนี้

อย่างไรก็ตาม เทรนด์เรื่องการอพยพออกนอกประเทศของชาวจีนไม่ได้เพิ่งเริ่มมาได้รับความนิยมในยุคหลัง แต่การอพยพของชาวจีนยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่อดีตมาจนถึงทุกวันนี้ แม้ว่าสังคมจีนได้มีการยกระดับวิถีชีวิตเข้าสู่ยุคแห่งความทันสมัย และไฮเทคแล้วก็ตาม

กระนั้นเอง เหตุผลที่รัฐบาลจีนพยายามเร่งพัฒนาประเทศอย่างเต็มกำลัง เพื่อนำพาประเทศสู่ความมั่งคั่ง จนทำให้ขนาดเศรษฐกิจจีนเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วผงาดขึ้นเป็นอันดับ 2 ของโลก แต่การอพยพออกไปอยู่ในต่างประเทศ ก็ดูเหมือนจะมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในอนาคต ด้วยช่องโหว่ต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้นนั่นเอง

 

ขอบคุณที่มา cnn.com