ทำไม ‘กาตาลุญญา’ ถึงแยกตัวออกจากสเปน

Home / สกู๊ปข่าว / ทำไม ‘กาตาลุญญา’ ถึงแยกตัวออกจากสเปน

ความพยายามในการแยกตัวเป็นอิสระจากสเปนของแคว้นกาตาลุญญาดำเนินมาอย่างยาวนาน กระทั่ง ล่าสุด ได้มีความพยายามจัดการลงประชามติเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา แต่เพราะอะไร “กาตาลุญญา” ถึงได้อยากแยกตัวออกจากสเปน

คำถามบนบัตรลงคะแนน ประชามติของแคว้นกาตาลุญญา เมื่อวันที่ 1 ตุลาคมที่ผ่านมา ระบุเพียงคำถามเดียวคือ “คุณต้องการให้กาตาลุญญาเป็นรัฐอิสระในรูปแบบของสาธารณรัฐหรือไม่” ส่วนคำตอบมีให้เลือก 2 ข้อคือ “ใช่” หรือ “ไม่”
หากจะตอบคำถามที่ว่า แล้วเพราะเหตุใดแคว้นกาตาลุญญาจึงอยากแยกตัวเป็นรัฐอิสระจากสเปน คงต้องมองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์

ชาวกาตาลันมีความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ และมีภาษาถิ่นของตนเอง ย้อนกลับไปในสมัยยุคกลาง ชาวกาตาลันมองว่า ดินแดนของตนเป็นประเทศ ที่แยกออกจากสเปน แคว้นกาตาลุญญา มีลักษณะพื้นที่คล้ายสามเหลี่ยม ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของสเปน มีเมืองหลวงของแคว้นคือ บาร์เซโลน่า

กาตาลุญญา ถือเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของสเปนมาตั้งแต่ก่อตั้งประเทศเมื่อศตวรรษที่ 15 จากการที่กษัตริย์เฟอร์ดินานด์ แห่งอารากอน และพระราชินีอิซาเบลลา แห่งคาสตีล ทรงอภิเษกสมรสกันและรวมดินแดนเป็นหนึ่งเดียว
ในศตวรรษที่ 19 มีความพยายามฟื้นฟูอัตลักษณ์ความเป็นแคว้นกาตาลูญญาขึ้นมาใหม่ โดยช่วงปี 2475 รัฐบาลสเปนในสมัยนั้น ได้เห็นชอบให้กาตาลุญญา มีอิสระในการบริหารตนเอง

แต่เมื่อ นายพลฟรันซิสโก ฟรังโก ขึ้นมามีอำนาจในปี 2482 เข้าปกครองสเปนด้วยระบอบเผด็จการทหาร ก็ได้ใช้อำนาจควบคุมกาตาลุญญา เกิดการสังหาร และเนรเทศผู้คน เพื่อหวังผลทำลายการแข็งข้อของชาวกาตาลัน
แต่หลังจาก นายพลฟรังโกเสียชีวิต การต่อสู้เพื่ออิสรภาพของชาวกาตาลันก็เริ่มขึ้นอีกครั้ง // ในปี 2549 สเปนยอมให้สถานะกาตาลุญญาเป็น “ชาติ” รวมถึงให้อำนาจในการจัดเก็บภาษี

กระทั่งในอีก 4 ปีต่อมา ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า กฎหมายสเปนไม่รองรับความเป็น “ชาติ” ให้แก่กาตาลุญญา ส่งผลให้ชาวกาตาลันมากกว่า 1 ล้านคน ออกมาประท้วงคำวินิจฉัยครั้งนั้น
ชาวกาตาลันมักไม่พอใจกับสภาพเศรษฐกิจสเปน โดยบางส่วนเห็นว่า พวกเขาจ่ายภาษี มากกว่าที่ได้รับกลับคืนจากรัฐบาลสเปน
ทั้งนี้ แคว้นกาตาลุญญาจ่ายภาษีมากกว่า 1 หมื่น 1 พัน 800 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 4 แสน 6 หมื่นล้านบาท ขณะที่บีบีซี อธิบายว่า ความซับซ้อนของการส่งผ่านงบประมาณของสเปน ทำให้ยากที่จะตัดสินว่า แคว้นกาตาลุญญาจ่ายภาษีให้แก่รัฐมากกว่าที่ได้รับงบประมาณกลับมาลงทุนด้านต่างๆ มากน้อยเพียงใด

อย่างไรก็ตาม ในการลงประชามติแยกตัวออกจากสเปนที่ผ่านมา มีชาวกาตาลันจำนวนหนึ่งโหวต ไม่ต้องการให้กาตาลุญญาเป็นรัฐอิสระในรูปแบบของสาธารณรัฐ

โดยคนกลุ่มนี้ กังวลว่า เศรษฐกิจของกาตาลุญญาจะได้รับผลกระทบ เพราะถ้าหากแยกตัวออกจากสเปนก็ปแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่แคว้นกาตาลุญญาจะได้เข้าร่วมสหภาพยุโรป และ องค์การการค้าโลก ที่จะช่วยเพิ่มมูลค่าการส่งออกและนำเข้า นอกจากนี้ การจ้างงานก็จะหายไป อีกทั้ง ส่วนหนึ่งยังกลัวว่า ชาวกาตาลันจะกลายเป็นชาติที่มีความเป็นชาตินิยมสูงขึ้นอีกด้วย